Hoe plant-aardig zijn wij in Friesland anno 2020: deel 2 (de praktijk)

Hoe plant-aardig zijn wij in Friesland anno 2020: deel 2 (de praktijk)

In deel één van dit artikel las je hoe mijn nieuwsgierigheid is gewekt naar de trend plantaardig (vegan) eten. In dit tweede deel kijk ik hoe dit in Friesland leeft en laat ik een aantal ‘ervaringsdeskundigen‘ aan het woord.


foto: Sanne Eva Dijkstra

Positiever zelfbeeld
Sonja Snoodijk (43) uit Tijnje is zangeres en zangcoach. Sonja eet sinds augustus 2019 zo plantaardig als mogelijk. Haar beweegredenen? “Ik houd ontzettend van dieren en wilde me lichamelijk fitter voelen. Daarnaast wilde ik graag iets bijdragen aan de wereld en een kleinere voetafdruk achterlaten.” Ze geeft aan dat ze door deze bewustere levensstijl ook een positiever zelfbeeld heeft gekregen.

In de praktijk lukt het haar best goed om plantaardig te leven. Ze is moeder van twee volwassen kinderen die beiden nog thuis wonen. Voor het gezin kookt ze zoveel mogelijk veganistisch. Vleesvervangers probeert ze uit maar deze vindt ze niet altijd even lekker of een ‘goede’ aanvulling. De rest van het gezin eet wel vlees. Haar man en kinderen hebben daarom een eigen vak in de koelkast voor hun kaas en vleesbeleg. “Als ze het zelf maar halen”, zegt Sonja lachend.

Life changer
Voor Sanne Eva Dijkstra (34) is dierenleed de hoofdreden om plantaardig te eten. “Maar ik vind ook dat we voor het klimaat eigenlijk niet anders meer kunnen dan ons voedingspatroon aanpassen.” Sanne is freelance tekstschrijver en journalist en woont met haar vriend, kat en ‘rescue-hond’ in Deinum. Nadat ze in de zomer van 2018 het boek ‘Dieren eten’ van Jonathan Safran Foer las, heeft ze geen vlees meer aangeraakt. Ze noemt het boek een life changer. Ze at daarna nog wel kaas, eieren en heel af en toe vis, maar probeert ook dat sinds een paar maanden te laten staan.


Foto: Sanne Eva Dijkstra | Jantina Talsma

Experimenteren met eten
“Het is een proces”, legt Sanne uit. “Ik heb de stap van vega naar plantaardig misschien wel wat onderschat. Zo verbaas ik me erover hoeveel producten iets dierlijks bevatten. Soms vind ik het dus best lastig om alles ‘goed’ te doen. Ik deel wel eens iets op social media over mijn keus om plantaardiger te eten, maar dat maakt me er wel extra bewust van als ik tóch nog eens kaas eet. Terwijl ik het natuurlijk vooral voor mezelf doe en juist ook heel erg geloof in kleine stapjes op weg naar verandering.”

 

Sanne houdt van koken en dat maakt het volgens haar makkelijker om te experimenteren met gerechten.“Ik mis vlees absoluut niet, vind het leuk om met nieuwe gerechten en ingrediënten te experimenteren en gebruik weinig vleesvervangers. Maar ik kan me wel voorstellen dat vleesvervangers voor veel mensen een makkelijk alternatief zijn.” Haar vriend eet nog steeds af en toe vlees, maar thuis eten ze samen hoofdzakelijk plantaardig. De ‘uitstapjes’ naar vlees maakt hij bijvoorbeeld op zijn werk of wanneer ze uit eten gaan.


Buitenhuis eten

Uit eten gaan vinden zowel Sonja als Sanne nog wel een uitdaging. Als Sanne bij vrienden eet, geeft ze meestal aan vegetarisch te eten. “Juist omdat ik zelf nog niet 100% plantaardig eet, voelt het gek om van een ander te vragen er rekening mee te houden. Al doet eigenlijk niemand er ooit moeilijk over.” Als Sonja weet waar ze naartoe gaat, kijkt ze meestal online even op de menukaart. Maar de keuze voor vegan opties is nog erg beperkt, vinden beide. Tip: geef van tevoren je wensen aan, koks willen meestal wel iets apart voor jou maken.

Sonja heeft geen spijt van de omslag naar deze way of life. Ze voelt zich energieker en is vooral blij met haar keuze als ze naar dieren kijkt. Sanne voelt zich ‘lichter’, frisser en – een fijne bijkomstigheid – ze heeft minder buikklachten.

Uitdaging
Koks merken zeker een verschuiving op het gebied van eten. Zo ook Uiltsje Dijkstra, chefkok bij Restaurant Houke en Lokaal 55. Uiltsje was jarenlang werkzaam bij ‘t Plein in Joure en is al veertig jaar werkzaam in de horeca. Hij vertelt dat daar waar dertig jaar geleden één keer in de maand een vegetariër in het restaurant at, er nu elke avond wel iemand is die vegetarisch, veganistisch of glutenvrij eet. Uiltsje blijft zichzelf ontwikkelen: “Het is leuk om nieuwe gerechten uit te proberen. Ik ziet het als een uitdaging iedereen smakelijke en gelijksoortige gerechten voor te zetten.”


Foto: Sanne Eva Dijkstra

Experimenteren
Uiltsje haalt inspiratie uit culinaire vakbladen en door zelf uit eten te gaan. Laatst zag hij bij het tv-programma Heel Holland Bakt iemand een vegan taart bakken. Het schuim van de eiwit werd vervangen door schuim van kikkererwtensap. “Kijk, dat wil ik nou graag zelf een keer uitproberen.” Uiltsje heeft als chefkok alle vrijheid om te maken wat hij wil en daardoor genoeg ruimte om te experimenteren.

Ook Auke Sonsma, chefkok en eigenaar van Brasserie AnderS in Langweer, zegt het verschil te zien. Auke zit al 32 jaar in de horeca, waarvan 26 jaar als chefkok. Zijn restaurant heeft vegetarische gerechten op de kaart en houdt in de keuken rekening met glutenvrije wensen. Wil je een volledige plantaardig gerecht? Bel dan even van tevoren is zijn advies. “Dan maak ik iets lekkers klaar van paddenstoelen of iets dergelijks.” Om getriggerd te blijven, examineert Auke al bijna 25 jaar op scholen. Het houdt hem scherp. “Ik leer veel van de vindingrijkheid van studenten voor gerechten.”

Tip van de chef

Een lekker vegan gerecht, tipt Uiltsje mij, is een groentenloempia van knolselderij. “Je haalt een dun laagje van de selderij af en gebruikt dit als jasje. Hierin verpak je de fijn gesneden groenten, even blancheren en je hebt een heerlijke loempia.”


Illustratie: Liflotte


Conclusie: steeds bewuster leven
Al met al denk ik dat we er steeds meer bewust van raken dat we anders naar ons eten kunnen en moeten kijken. We zijn genoodzaakt de komende tijd anders te leren kijken naar ons voedingspatroon. Supermarkten zullen steeds meer plantaardige producten aanbieden en daar shoppen wij – althans, dat is mijn hoop – het liefst steeds meer plasticvrij. Maar dat is weer een heel ander onderwerp maar in mijn ogen zeker ook noodzakelijk. In restaurants zullen we uit steeds meer vegan gerechten kunnen kiezen. Of we het gaan redden voor 2030, durf ik niet te zeggen. Zelf ben ik een flexitariër en eet ik om gezondheidsredenen al 1,5 jaar zo glutenvrij als mogelijk. Daarnaast gebruik ik weinig koemelk. Ik sprak ook met mijn gezin over dit onderwerp. Zelf denk ik vlees niet echt te missen. Mijn man wel. De tijd zal het leren. Laten we in elk geval ons best doen om de wereld samen leefbaar te houden. Voor onszelf, onze kinderen en kleinkinderen. En niet te vergeten: voor alle flora en fauna.

Lotte van der Meij

LiF – Leven in Friesland

Lees hier deel 1.

—————————————————————————————-

Restaurants

* Restaurant Houke: wil je Uiltsjes gerechten zelf proeven? Op donderdag, vrijdag en zaterdag kun je aanschuiven bij Restaurant Houke in Sneek. Wel even reserveren! Dat kan ook op www.restauranthouke.nl.

* Brasserie AnderS: genieten van Auke zijn gerechten? Kijk op www.brasserieanders.nl voor de menukaart en openingstijden.

* Sanne Eva Dijkstra
www.sanneeva.nl
https://www.instagram.com/sanneeva/


Valantijns Diner

Valentijns Diner

OP Vrijdag 14 februari is het Valentijnsdage.

Bij Lokaal 55 kun je heerlijk aanschuiven voor een ‘geheel verzorgde avond in het teken van liefde!’


Graag reserveren info@lokaal55.nl / 0515-460 321

De agenda


Hoe plant-aardig zijn wij in Friesland anno 2020 (deel 1 trend & theorie)

Hoe plant-aardig zijn wij in Friesland anno 2020   (deel 1 trend & theorie)

Er komen altijd weer nieuwe trends, op elk gebied, zo ook in onze voeding. De betekenis van een trend is volgens de Van Dale ‘een ontwikkelingslijn’: een koers die zich gedurende een langere periode in een bepaalde duidelijke richting beweegt. Je hoeft een trend natuurlijk niet te volgen maar vaak worden we er (on)bewust wel door beïnvloed. De afgelopen tijd zag ik hoe we met zijn allen steeds meer kiezen voor lokale en verse producten en, bewust minder vlees eten. Vooral dat laatste is een ontwikkeling die zich in 2020 lijkt door te zetten. Een noodzakelijke, wat mij betreft. In dit (tweedelige) artikel neem ik deze trend onder de loep, en kijk ik naar hoe dit in Friesland leeft.

Bedreiging voedselvoorziening
Laten we beginnen bij het klimaatprobleem, iets waar we niet omheen kunnen. Een groot probleem dat we met z’n allen hebben veroorzaakt. We zullen het dus ook met z’n allen moeten proberen op te lossen. Met het oog op de toekomst, de groei van de bevolking en de huidige consumptiemaatschappij kunnen we zo niet door blijven gaan. De huidige vorm van landbouw, veeteelt en bosbouw draagt bij aan de opwarming van de aarde en dat veroorzaakt een grote bedreiging voor ons voedselvoorziening. Op een gegeven moment is er simpelweg niet meer voldoende voedsel voor iedereen. Blijven we zo doorgaan met consumeren, dan hebben we wel vijf planeten nodig, las ik tijdens mijn onderzoek naar dit onderwerp in de Volkskrant (zie bronnen). Vóór 2030 moeten we dit zien te veranderen.

Minder vlees
Veel mensen zijn al bewust minder vlees gaan eten. Naast deze vleesverminderaars of flexitariërs (1) zijn er vegetariërs (2); mensen die helemaal geen vlees eten. En dan zijn er nog de veganisten (3), die ervoor kiezen om enkel plantaardig te eten. Ik ben heel nieuwsgierig naar hoe wij Friezen hierin staan.



Waarom plantaardig?
Ik ben benieuwd naar de ervaringen van mensen die de keuze hebben gemaakt om plantaardig te gaan eten. Wat zijn hun beweegredenen en hebben ze veel aanpassingen moeten maken in hun dagelijks leven. Wat ik mij verder afvraag is hoe restaurants inspelen op deze trends. Merken ze iets van de ontwikkelingen? Bieden ze andere gerechten aan op hun menukaart en experimenteren ze hiermee in hun keuken?

Bron: Instagram poll LiF – Leven in Friesland
Op de Instagramaccount van LiF opende ik een poll waarin ik mijn volgers vroeg of zij bewust minder vlees eten. Van de 59 deelnemers, beantwoordde 68 % met een ‘ja’. Als reden werd een combinatie van factoren genoemd zoals klimaat, gezondheid en dierenleed. In het tweede deel van dit artikel laat ik twee dames aan het woord: Sonja Snoodijk en Sanne Eva Dijkstra. Zij maakten nog niet zo lang geleden de keuze om volledig plantaardig te eten. Sanne: “Soms is het best moeilijk om alles ‘goed’ te doen.” Maar ze mist het vlees niet. Sonja: “Het lukt best goed om plantaardig te leven.” Daarnaast vertellen twee koks, Uiltsje Dijkstra van Restaurant Houke | Lokaal 55 in Sneek en Auke Sonsma van Brasserie Anders in Langweer, over deze trend en de merkbare verschuiving.

Lotte van der Meij

LiF – Leven in Friesland

Lees hier deel 2

—————————————————————–

Bronnen
  1. Minder vlees en duurzamer voedsel zijn vereisten als we de opwarming van de aarde willen beperken:
https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/minder-vlees-en-duurzamer-voedsel-zijn-vereisten-als-we-de-opwarming-van-de-aarde-willen-beperken~bded95d8/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.nl%2F
  1. Klimaatdoelen op je bord, dat wordt meer groente en minder vlees:
https://www.volkskrant.nl/kijkverder/2018/voedselzaak/artikelen/klimaatdoelen-op-je-bord-dat-wordt-meer-groente-en-minder-vlees/
Begrippen
  1. Vleesverminderaar/flexitariër: iemand die bewust niet iedere dag vlees eet
  2. Vegetariër: iemand die niets eet van het gedode dier (bron: www.vegetariers.nl)
  3. Veganist: iemand die de veganistische levensstijl aanhangt, en daarmee – voor zover praktisch haalbaar – afziet van alle vormen van exploitatie van en wreedheid naar dieren voor als het gaat om eten, kleding en andere dierlijke producten (bron: www.veganism.org)


Doen jullie mee? Met het LiF-ABC!

Doen jullie mee?
Met het LiF ABC!

Doen jullie mee?
met het LiF – ABC!

We, ja jullie en ik, gaan met elkaar een LiF – ABC samenstellen.
Oftewel welke woorden passen het beste bij Leven in Friesland.
Woorden die het gevoel weergeven van Friesland, het leven, landschap, steden,  etc.
Ik denk dat het soms moeilijk kan zijn 1 woord per letter te kiezen, dus het kunnen er dan best meer worden. Per letter kun je mij jouw inzending posten door een reactie of DM te sturen. Om een beetje gestructureerd te werk te gaan, graag niet niet alles door elkaar inzenden, maar de door mij dan  aangegeven letter.

Leuk is als je ook aan geeft waarom je voor dat woord kiest. Een verzameling van woorden komt dan in de eindpresentatie (online en hopelijk ook offline) met een illustratie en|of bijpassende foto.

* Je mag per persoon meerdere woorden insturen.
* Het mag een Fries of Nederlands woord zijn.
* Alleen serieuze inzendingen, ongepaste inzendingen worden verwijderd.
* De woorden worden door LiF uitgekozen.
* Berichten volgen op Instagram en Facebook.


Glitters of Huispak?!

GLITTERS of HUISPAK??! De laatste dagen van 2019 zijn aangebroken. De officiële winter is begonnen. De huizen zijn versierd, de lichtjes branden. De laatste inkopen worden gedaan. Ga je deze dagen voor glitters of voor je huispak? Waar je ook bent, wat je doet, met wie je bent, maak er wat fijns van.

Illustratie op kerstbal: @liflotte.


Kaarten illustraties van Liflotte

Joehoe!
Liflotte heeft 4 kaarten van haar illustraties laten drukken.
Deze worden verkocht in de Sip & Clara Store op de Flinke Winter Favorieten van It Flinkeboskje.
Kosten €5,-

Ga je niet en wil je de kaarten graag ontvangen, we sturen het met liefde naar je toe!
Dan kosten ze €7,50 (incl. verzendkosten in Nederland)
stuur een mail.

Op de kaarten staan: Plant Vrouwentong, een hangplant, een gezellige keukenplank en een bos bloemen.


Nasmaak sluit winkeldeuren per 1 januari 2020

Nasmaak sluit winkeldeuren per 1 januari 2020

‘ Geprobeerd maar helaas niet gelukt, twee jaar nadat we de winkel hebben geopend, zal deze per 1 januari zijn deuren sluiten. Niet omdat de winkel niet goed is, juist niet! De reacties op het concept, de artikelen en de medewerkers zijn altijd positief. Ondernemen is risico’s nemen en dingen uitproberen en dat is zeker wat ik samen met mijn fantastische team heb gedaan!’

Zo begon Annick haar bericht afgelopen vrijdag (22 november j.l) in een bericht op facebook.

Ondernemen is keuzes maken. ondernemen is dingen uit proberen, dromen vervullen, maar ook de juiste beslissingen nemen op de juiste momenten. Het verstand laten werken.

De winkel op de Dracht sluit per 1 januari 2020 haar deuren en ze zullen zich volledig op de webshop richten.

Wil je meer lezen, hier het hele bericht.


Exposeren | Flinke Winter Favorieten

Deze plattegrond maakte Lotte van en voor de Flinke Winter Favorieten. " het- kom- in- de - kerstsfeer" event van It Flinkeboskje.
Op 7 en 8 december op de Buorren 31 in Hemelum.

Lotte gaat er exposeren met vrij werk. Benieuwd, kom zeker langs!


Culinaire Kuier-fiets tocht

Traditie getrouw vindt ook dit jaar weer dit event plaats in Langweer, Nieuw dit jaar is dat hij ook per fiets gedaan kan worden.
De combinatie van een activiteit met eten is een groot succes.
Je schuift bij verschillende locaties rondom Langweer aan tafel voor een voor, hoofd en na gerecht.
Waaronder LiF HOTSPOT Brasserie AnderS

Zondag 24 november
Zondag 8 december
zondag 15 december
Van 11-16 uur.

29,50 p.p.
RESERVEER: 0513-432662


Herfst in de Deelen


Afgelopen weekend bezochten wij weer eens de Deelen. Het is zo'n leuk gebied. Het zijn laagveenpolders. Momenteel is het er volop herfst.
De paddenstoelen schieten uit de grond, door de vallende bladeren, zie je soms bijna niet. Heel bijzonder.
Camouflage paddenstoelen noemde wij ze. Mooi onderhouden door Staatsbosbeheer.